Pinakotekë “Lin Delija”

Dashuria për tokën e tij, dhimbja e mërgimit, shpresa për një Shqipëri të lirë.

Një pinakotekë e vogël kushtuar Lin Delisë, “djalit në mërgim të kësaj toke”, njërit prej eksponentëve më të mëdhenj të artit piktorik. Tempera të viteve 1980–83 me dy tema: besimi dhe persekutimi.

Dy piktura të Lin Delisë në pinakotekë
Tri piktura të Lin Delisë me ngjyra të forta

1926Shkodër
Romë, 1994

Misioni i Pinakotekës

Që kur ka ekzistuar Kisha, arti ka qenë mjet për transmetimin e fesë. Piktura në kisha u quajt “Bibla e të varfërve”.

Mozaiku, arti muzikor dhe skenik kanë qenë mjete të privilegjuara për kumtimin e Ungjillit. Ata që nuk dinin të lexonin e të shkruanin, i njohën pjesët biblike falë veprave të piktorëve.

Kultura është edhe “aeropag”, vend takimi mes fesë së besimtarëve dhe atyre që nuk besojnë; tryezë dialogu rreth bukurisë, në ndërtimin e një bote më njerëzore dhe të jetueshme. Kështu, qendra kulturore e Kishës së Shkodër-Pultit, aktive dhe vepruese me Muzeun Dioqezan, përfshin edhe këtë Pinakotekë kushtuar njërit prej eksponentëve më të mëdhenj të artit piktorik: Lin Delisë, djalit në mërgim të kësaj toke.

Biografi e shkurtër

Nga Shkodra në mërgim

Ngjyrat tregojnë ku ishte: Shqipëri, Jugosllavi, Itali.

1926

Shkodër

Lindi më 3 shkurt, i biri i Mark Delisë, me origjinë nga Temali, dhe i Luçes së Zef Hilës.

1936

Shkodër

Në moshën 10 vjeç hyri në shkollën e Fretërve, pastaj në liceun “Illyricum”, ku mori hov talenti i tij.

Vitet 1940

Herceg Novi · Zagreb

Studioi në Herceg Novi, pastaj në Akademinë e Arteve të Bukura në Zagreb.

1949

Romë

U arratis në Itali. Me ndihmën e Koliqit fitoi një bursë në Akademinë e Arteve të Bukura në Romë, me mjeshtrat Mario Mafai dhe Amerigo Bartoli. Prej tyre mori njohuritë e teknikave bashkëkohore dhe ndërthuri në mënyrë harmonike modernen me elementin etnik, shqiptar dhe ballkanik.

1969 · 1983

Itali · Antrodoko

Themeloi Akademinë e Artit “Gjergj Fishta”, pastaj Akademinë “Carlo Cesi” në vilën Mentuça, në Antrodoko.

1994

Romë

Vdiq më 9 prill, në moshën 68 vjeçe.

Natyra e veprave të ekspozuara

Dy tema, një piktor

Kryesisht të viteve 1980–83, kur kaloi te tempera.

Piktura fetare të Lin Delisë mbi kavalete

I · Tematika fetare

Besimi

Një linjë e pranishme në mënyrë konstante në krijimtarinë e autorit: ka një qëndrueshmëri në këtë drejtim.

Piktura të Lin Delisë për persekutimin

II · Persekutimi

Persekutimi

Këtu shohim një artist të angazhuar nga pikëpamja politike. Debati për angazhimin është i pranishëm në gjithë historinë e artit; sot ekziston një opinion pozitiv në favor të angazhimit të Delisë, sidomos në aspektin social.

Piktura të Lin Delisë mbi kavalete të bardha përgjatë murit të pinakotekës
Tri piktura të errëta të Lin Delisë mbi kavalete
Një cep i pinakotekës me pikturat e Lin Delisë mbi kavalete
Tri piktura të Lin Delisë me ngjyra të forta

Në sallën e Pinakotekës

Tempera

U detyrua të braktisë teknikën e vajit për shkak të problemeve shëndetësore, një alergjie ndaj terpentinës, prandaj këto vepra janë me tempera.

Stilistikisht ndihet ndikimi i figuracionit modernist të fillimit të shekullit XX, që u zhvillua edhe në Italinë e para luftës: pedagogët e tij në Akademinë e Romës ishin vetë pjesë e këtyre rrymave në vitet ’20 dhe ’30. Përtej ndikimeve mbetet individualiteti i tij në trajtimin e penelatës dhe të “njollave”, shpërndarjes së ngjyrave dhe të toneve. Kjo është vula e tij identitare, që i jep veprës karakterin unik dhe është pjesë e rëndësishme e suksesit të tij si artist.

Si lindi Pinakoteka

Dy dhurata e sollën në shtëpi

Pinakoteka lindi nga takimi i Imzot Massafra-s me Mons. Eleuterio Fortino-n, arbëresh dhe koleksionist i veprave të Lin Delisë. Pas vdekjes së tij, trashëgimtarët e sollën këtë Fond në Shkodër, vendlindjen e Mjeshtrit.

Ai iu shtua një dhurate të mëparshme skicash, falë Armando Nicoletti-t dhe Giuseppe Grassi-t të Shoqatës Kulturore “Lin Delija” në Antrodoko, ku Mjeshtri kaloi vitet e fundit.

Me këto dy dhurime u mundësua krijimi i kësaj Pinakoteke të vogël, që tregon dashurinë e Delisë për tokën e tij, dhimbjen për largësinë nga atdheu dhe shpresën e tij për një Shqipëri të lirë, në shenjën e një feje të ripërtërirë.

Prerja e shiritit në derën e pinakotekës
Bekimi i pinakotekës
Arqipeshkvi para një pikture
Vizitorë mes pikturave
Prezantimi në një sallë plot

Inaugurimi i Pinakotekës

Mbyllur · hapet nesër në 09:00

Muzeu dhe pinakoteka në një vizitë.

Pinakoteka Lin Delija